ISDS(International Sheep Dog Society) Üyesi, Üye No: 25828

GIK(Genetik Irk Kalıtı) TESTİ NEDİR ve NASIL YAPTIRILIR?

Yükleme 26.05.2010    
Kategori    İnfo
Güncelleme 

 

GIK kısaltması Genetik Irk Kalıtı manasına kullanılmıştır. “Kalıt” kelimesi yerine “Miras” kelimesi de kullanılabilirdi ama öztürkçe kelime olsun dedik ve “Kalıt”ı tercih ettik.
Basit olarak açıklamak gerekirse, bir yavruda bilindiği üzere hem anneden hem de babadan gelme ve yavrunun ırkını tanımlıyacak genler bulunmaktadır. Ebeveynlerin her ikisi de aynı safkan ırktan ise yavrunun ırkı da doğal olarak ebeveynlerin ırkında tanımlanacaktır.
Ebeveynler değişik safkan ırklardan iseler, bu sefer yavrunun ırkı kırma olarak tanımlanacak, kırmalığın da iki belirli safkan ırktan kalıtıldığı anlaşılacaktır.
Ama ebeveynlerden biri safkan olup da diğeri kırma ise, doğacak yavruda safkan ebeveynden gelen genler baskın olacak, kırma ebeveynden gelen genlerin ırk üzerindeki etkisi düşük seviyede olacaktır. Teori bu şekilde söylese de istatistiksel sonuçlar biraz farklılık göstermekte. Ve konu da bu farklılıktan dolayı tartışılmaya devam etmektedir. İstatistiksel sonuç şöyle: Her ne kadar gen aktarımı ebeveynlerden eşit oranlarda yapılsa da anneden gelen gen her zaman baskın çıkmakta, yani kırma ebeveyn eğer anne ise ve de baba safkan ırktan da olsa, yavruya anneden aktarılan gen baskın çıkmakta ve yavru, tabiri caiz ise, ağırlıklı olarak kırma olup az bir oranda babadan gelen safkan genleri taşımaktadır. Bu durum birinci derece ayrı ırktan olan ebeveynler için de geçerli olmaktadır. Şöyle ki; iki değişik safkan ırkın eşleşmesinden doğan yavruda anneden aktarılan genler ırk özelliklerinde baskın çıkacak, safkan farklı ırktan aktarılan genlerin etkisi kırma yavru üzerinde minimumda kalacaktır.
Gen kalıtının bü özelliğinden faydalanılarak, yeni doğan yavrunun safkan bir BC anneden olup da babanın başka bir safkan ırk mensubiyetinden veya tamamen kırma olmasından şüpheleniliyorsa, bu yavruya GIK testi uygulayıp baskın bir BC geni bulunursa BCD’ne kaydı GIK klasmanında yapılabilmektedir böylelikle birey dernek bünyesinde kayıt altına alınabilmekte ve yanlış ırk dallanmaları önlenebilmektedir.
Pratikte olay şu şekilde gelişmektedir: Oestrus döneminin 9-13’üncü günlerinde dişinin eşleşmeye alınması sırasında, değişik dölverenlerle eşleşmemesi için tüm önlemler alınmış olmasına rağmen, kontrol ve gözlem dışı, çevredeki değişik ırktan veya kırma olan köpeklerle bir eşleşmenin önüne geçilemeyebilinir. Ebeveynlerin safkan BC olduğu bilindiğinden, annenin baba dışında değişik dölverenlerle eşleşmiş olması, doğacak yavruların belli bir yüzdesinin veya %100’ünün safkan BC olmama olasılığını ortaya koymaktadır.  Bu durumda doğmuş olan tüm yavrulara sütten kesilmesi sonrasında GIK testi yapılıp hangilerinin safkan BC olduğu ve hangilerinin de olmadığı anlaşılır. Test sonuç verilerine göre yavruların değişik kategorilerde BCD’ne kayıtları gerçekleştirilir.

GIK Testi Nasıl Yaptırılır:
Eşleşmenin şüpheli görülmesi durumunda, gözetmen veya mikro-üretici veya eşleşme esnasında eşleşme mahallinde bulunan kişilerin uyarısı üzerine DDD(Dernek Damızlık Defteri) Komitesi toplanıp doğacak yavruların GIK testine tâbi tutulmasını talep eder. Mikro-üretici bu talebi kabul ettiğinde doğacak yavruların sütten kesilmesinde yanak mukozalarının alınması karara bağlanır.
Mikro-üretici bu talebi kabul etmez ise, tüm üretim şartlarını yerine getirmiş olsa bile, doğacak yavruların BCD’e kayıtlarının yapılmaması kararına varılır.
Yanak mükozaları alınan yavruların hepsi dernek bünyesinde kayıt altına alınıp, ayrı ayrı bir GIK numarası verilir. Yavruların sahibi mikro-üretici olarak kayıtlara işlenir. Mikro-üretici yavruların kayıt ücretlerini derneğe yatırmaz, ama onun yerine her bir yavru için GIK testi ücretini dernek hesaplarına yatırır.

Sonuçlar 10 gün içerisinde çıktığında, safkan BC olan yavruların mikro-üretici adına derneğe kayıtları yapılır. Kayıt ücretlerini mikro-üretici ödemekle yükümlüdür. Eğer isterse mikro-üretici yavruları yeni sahipleri adına da derneğe kayıtlarını gerçekleştirebilir.

Sertifika üzerinde sonuçlar :
1ci Sıra : %75 ve üzeri kalıt
2ci Sıra : %37 - %74 arası kalıt
3cü Sıra : %20 - %36 arası kalıt
4cü Sıra : %6 - %20 arası kalıt
5ci Sıra : %5 ve altı kalıt
şeklinde verilirler.

%75 ve üzeri kalıt ırk tek başına sonuçlarda belirirse, yavrunun ırkının safkan olduğunu belirtir. Böyle bir sonuç safkan BC olan anne yumurtasını safkan BC olan baba döllemiş demektir. Bu bireyler BCD kayıtlarına normal sertifikalarıyla geçerler.

%75 ve üzeri kalıt ırkın yanında diğer sıralarda bir kalıt sonuçlarda belirirse, bu safkan BC olan anne yumurtasını safkan olan babanın dışında bir dölverenin döllediği manasına gelir ve yavru bu durumda anneden gelen kalıtın baskın olduğu bir kırma olarak nitelendirilir. Bu bireyler BCD kayıtlarına birer GIK Sertifika ile geçecekler ve hiçbir zaman damızlık defterine dahil olamayacaklardır. Bu bireylerin en kısa sürede kısırlaştırılması DDD Komitesi tarafından mikro-üreticiye önerilir.

GIK Testi + Orijinal Sertifika Ücreti : 250,-TL

 

DNA Breeds covered in the test.
Please check back as new breeds are being added
Total Representation - 92.7%

Afghan Hound

Chow Chow

Miniature Pinscher

Airedale Terrier

Cocker Spaniel

Newfoundland

Akita

Collie

Norwegian Elkhound

American Eskimo Dog

Dachshund

Papillon

American Staffordshire Terrier

Dalmatian

Parson Russell Terrier

Australian Shepherd

Doberman Pinscher

Pekingese

Basenji

English Setter

Pembroke Welsh Corgi

Basset Hound

English Springer Spaniel

Pomeranian

Beagle

German Shepherd Dog

Poodle

Belgian Tervuren

German Shorthaired Pointer

Pug

Bernese Mountain Dog

Golden Retriever

Rhodesian Ridgeback

Bichon Frise

Great Dane

Rottweiler

Border Collie

Great Pyrenees

Saint Bernard

Borzoi

Greyhound

Schnauzer

Boston Terrier

Irish Setter

Scottish Terrier

Boxer

Italian Greyhound

Shetland Sheepdog

Brittany

Keeshond

Shih Tzu

Bulldog

Labrador Retriever

Siberian Husky

Bull Terrier

Lhasa Apso

Weimaraner

Chihuahua

Maltese

West Highland White Terrier

Chinese Shar-Pei

Mastiff

Yorkshire Terrier

 

 

BaşaDön